[ULAW LEGAL INSIGHT] SỐ 8 | KHÔNG DÙNG GHẾ AN TOÀN CHO TRẺ: VÌ SAO CHỈ CẢNH CÁO?

[âm nhạc] không sử dụng thiết bị an toàn cho trẻ chỉ bị phạt cảnh cáo thôi. Còn hành vi mà chở trẻ em cùng hàng ghế đầu với người lái xe thì sẽ vẫn được giữ nguyên. [âm nhạc] Đó là bước phạt từ 800 cho đến 1 triệu đồng. Từ ngày 15 tháng 0 [âm nhạc] năm 2026, quy định xử phạt đối với hành vi không sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em trên ô tô đã có [âm nhạc] thay đổi. Thì khi mà nâng cao được ý thức sử dụng pháp luật về ghế an toàn cho trẻ thì đó mới chính một cái [âm nhạc] thành công của quy định pháp luật. Vì sao chế tài được điều chỉnh và quy định mới cần được hiểu [âm nhạc] như thế nào để vừa đúng luật vừa đảm bảo an toàn cho trẻ. Mời quý vị cùng theo dõi [âm nhạc] siêu loal inside với chủ đề không dùng kế an toàn cho trẻ. Vì sao [âm nhạc] chỉ cảnh cáo với sự tham gia của Tiến sĩ Nguyễn Thị Thiện Chí, giảng viên khoa luật hành chính Nhà nước? Xin kính chào quý vị đang theo dõi chương trình Z Loide do trường Đại học luật thành phố Hồ Chí Minh tổ chức sản xuất. Thưa quý vị, việc sử dụng thiết bị an toàn cho trẻ khi đi ô tô không chỉ là câu chuyện về xử phạt mà đó còn liên quan trực tiếp đến trách nhiệm và an toàn của trẻ em. Từ ngày 15 tháng 0 năm 2026, theo nghị định 238 đã thay đổi chế tài xử phạt hành vi không sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em. Theo đó thì hành vi này sẽ được chuyển từ phạt tiền sang phạt cảnh cáo. Tuy nhiên cần phải lưu ý rằng là không phải mọi hành vi liên quan đến việc chở trẻ em trên ô tô đều chỉ bị phạt cảnh cáo. Vậy quy định cụ thể ra sao và mức xử phạt sẽ được điều chỉnh như thế nào? Ba mẹ phụ huynh chúng ta cần phải lưu ý điều gì? Ngay sau đây chúng ta sẽ có cuộc trao đổi với tiến sĩ Nguyễn Thị Thiện Chí, giảng viên khoa luật hành chính Nhà nước trường Đại học luật thành phố Hồ Chí Minh. Lời đầu tiên xin được cảm ơn cô đã nhận lời mời tham gia chương trình ngày hôm nay. >> Chào em, xin l kính chào quý vị khán giả đang xem chương trình. >> Dạ vâng, thưa tiến sĩ là từ ngày 15 tháng năm 2026 chế tài đối với hành vi không sử dụng thiết bị an toàn phù hợp đối với trẻ khi đi ô tô đã có sự thay đổi. Vậy thì tiến sĩ có thể giải thích rõ hơn về quy định này được không ạ? Tức là quy định này bắt đầu từ luật về trật tự an toàn giao thông năm 2024. Thì theo quy định của luật này á thì là khi chở trẻ em dưới 10 tuổi và có chiều cao là dưới 1,35 thì người lái xe phải à không được để cho trẻ em ngồi cùng hàng ghế với người lái xe. Trừ đối với xe ô tô chỉ có một hàng ghế và người lái xe phải sử dụng hướng dẫn sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em. Trừ xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách thì chúng ta không áp dụng quy định này. Thì để triển khai một cách hiệu quả quy định này của luật thì chính phủ đã ban hành nghị định để quy định về các hành vi vi phạm và xử phạt đối với cái hành vi này. Và sau đó Bộ Giao thông vận tải cũng ban hành cái quy định về quy chuẩn kỹ thuật quốc gia liên quan đến việc sản xuất cũng như là nhập khẩu các thiết bị an toàn cho trẻ khi chúng ta triển khai quy định này trên thực tế. Vậy thì chính phủ đã ban hành nghị định về xử phạt trong lĩnh vực về trật tự an toàn giao thông đường bộ. Và theo nghị định 168 về xử phạt trật tự an toàn giao thông đường bộ, tại điểm M khoảng ba của điều 6, chúng ta có một quy định như sau. Đó là nếu như người lái xe ô tô mà chở trẻ em dưới 10 tuổi và có chiều cao dưới 1,35 ngồi cùng hàng ghế với người lái xe trừ loại xe ô tô chỉ có một hàng ghế và thứ hai là không sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em theo quy định thì hai hành vi này sẽ bị xử phạt 800.000 cho đến 1 triệu đồng. Vậy thì quy định này có đến hai hành vi, đồng thời cùng được điều chỉnh trong một điểm, trong một khoảng của nghị định 168. Hành vi thứ nhất đó là chúng ta chở trẻ em dưới 10 tuổi và dưới 1,35 nhưng mà để trẻ ngồi cùng hàng ghế với người lái và chúng ta không áp dụng với những cái loại xe mà không có hàng ghế phía dưới tức là những cái xe mà chỉ có một hàng ghế thôi thì chúng ta không áp dụng cái quy định này. Và hành vi thứ hai là chở trẻ em nhưng mà chúng ta không áp dụng các thiết bị an toàn. Ví dụ như là ghế an toàn hoặc là những cái phao hoặc là cái dây đai an toàn dành cho trẻ khi mà ngồi trên ô tô. Vậy thì hai hành vi này có hiệu lực à so với nghị định 168 thì sẽ có hiệu lực muộn hơn. Tức là những quy định khác chúng ta có hiệu lực từ ngày 01 tháng 2025. Nhưng riêng hai hành vi này thì chúng ta có hiệu lực từ ngày 01 tháng nm 2026. Thì cái việc kéo dài thời gian có hiệu lực cũng là một cách để chúng ta tuyên truyền cái quy định này đến với những gia đình mà sử dụng ô tô mà khi chở trẻ em. Tuy nhiên sau đó thì ngày 26 tháng 6 năm 2026 thì chính phủ đã ban hành một cái nghị định mới đó là nghị định 238 và nghị định này đã sửa đổi nghị định trên đó là nghị định 168. À một cái điểm sửa đáng lưu ý đối với cái quy định này đó là chúng ta tách hai hành vi đó ra. Tức là trước đây hai hành vi này đều cùng một mức phạt là 800 cho đến 1 triệu đồng. thì chúng ta tách ra và chúng ta đưa cái hành vi là không bảo đảm thiết bị, không sử dụng thiết bị an toàn cho trẻ, chúng ta đưa lên hàng đầu và chúng ta tách ra và chỉ bị phạt cảnh cáo thôi chứ chúng ta không áp dụng hình thức phạt tiền nữa. Còn hành vi mà chở trẻ em cùng hàng ghế đầu với người lái xe thì sẽ vẫn được giữ nguyên. Đó là bước phạt từ 800 cho đến 1 triệu đồng. >> À dạ vâng. À như tiến sĩ cũng đã vừa nói thì chúng ta sẽ có hai hành vi khác nhau như vậy. Vậy thì một điểm đáng chú ý là khi mà chúng ta không sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ thì sẽ bị phạt cảnh cáo. Còn nếu như trong trường hợp mà trẻ dưới 10 tuổi, cao dưới 1,35 m lại ngồi cùng hàng ghế với người lái thì lại bị xử phạt hành chính từ 800 cho đến 1 triệu đồng. Vì sao pháp luật lại tách ra hai cái trường hợp chế tài như vậy và người dân thì chúng ta cần phải phân biệt như thế nào ạ? Đây là hai hành vi có cấu thành khác nhau và mức độ nguy hiểm nó rất là khác nhau. Ví dụ hành vi đầu tiên đó là hành vi để cho trẻ ngồi cùng hàng ghế với người lái xe. Thì hành vi này là hành vi cực kỳ nguy hiểm. Ví dụ như trẻ dưới 10 tuổi thì hiếu động hơn và cái sự nguy hiểm này nó có thể ảnh hưởng đến cả cái sự an toàn trên xe nói chung chứ không phải chỉ cho đứa trẻ. Cho nên mức độ nguy hiểm nó cao. Còn hành vi mà chúng ta không sử dụng thiết bị an toàn cho trẻ thì thứ nhất nó khá mới ở Việt Nam hiện nay. Theo thống kê thì ở Việt Nam chỉ khoảng 5% xe ô tô gia đình là có lấp thiết bị về an toàn cho trẻ thôi. Vậy thì để cái quy định này nó đi được đến với người dân một cách gọi là có một cái sự lan tỏa và tích cực á thì nếu như chúng ta phạt tiền ngay thì có thể gây nên một cái tâm lý lo sợ hoặc là một cái tâm lý về cái việc là hành vi này chưa được hiểu đúng và hiểu đủ à và hình thành nên một cái tâm lý gọi là phản ứng thậm chí là phản kháng với hành vi thì do đó là mình chuyển từ phạt tiền xuống cảnh cáo để bảo đảm việc đưa hành vi này khi áp dụng và thực tiễn cuộc sống sống á thì nó sẽ hiệu quả hơn và nó tăng được cái ý thức pháp luật chủ động cho người dân. >> Dạ vâng. Nhìn từ góc độ chính sách pháp luật thì việc chuyển từ phạt tiền sang phạt cảnh cáo theo tiến sĩ là liệu chúng ta có giảm tính ră đây hay không và chế tài này nên được nhìn nhận như thế nào để có thể đảm bảo tính hợp lý của pháp luật vừa nâng cao ý thức trách nhiệm bảo vệ trẻ em khi tham gia giao thông ạ. Tức là một chế tài pháp luật á gọi là có đủ tính răng đen hay không thì mình không hoàn toàn nhìn vào cái việc là bị phạt cảnh cáo hay là bị phạt tiền hay là mức phạt tiền cao hay mức phạt tiền thấp. Tức là điều đó nó vẫn chưa đủ mà chúng ta phải nhìn nhận nó dưới một cái góc độ. Đây là một cái quy định đủ sức để có thể làm cho người dân ý thức một cách chủ động về cái việc áp dụng các cái biện pháp an toàn thì đó mới là sự thành công của quy định pháp luật. Mà mục đích chúng ta đưa ra quy định này là nhằm giáo dục cũng như hình thành một ý thức cho người lớn, cho cha mẹ. Và họ phải thống hiểu được một điều là cái vấn đề cốt lõi của quy định này là nhà nước đưa ra để nhằm bảo vệ sự an toàn cho con của họ và bảo vệ sự an toàn chung về giao thông chứ không phải là để phạt tiền họ. Vì thế mà vì chúng ta chuyển xuống hình thức xử phạt cảnh cáo à nó sẽ phù hợp với cái thực tiễn của Việt Nam. Thứ nhất đó là hiện nay cái việc mà trang bị ghế an toàn là một cái quy định mới và người dân cũng chưa có thói quen và chưa hình thành được một cái ý thức đó nhiều trong cái việc sử dụng ghế an toàn cho trẻ mà nếu chúng ta áp dụng hình thức phạt tiền thì sẽ gây nên một cái tình trạng gọi là về mặt kinh tế đó nó sẽ khan hiếm về mặt hàng hóa. Ví dụ như bây giờ người ta có thể đi tìm mua các ghế an toàn cho trẻ và nó sẽ gây nên một cái tình trạng là khan hiếm hàng hóa hoặc là sử dụng dụ như hàng giả, hàng nháy kém chất lượng hoặc có thể họ sẽ áp dụng những cái biện pháp an toàn mang tính chất gọi là đối phó thôi chứ thật sự họ không có ý thức cao trong cái việc thực hiện cái điều này. Thì đó là một cái điều nên tránh. Và thứ hai nữa là chuyển từ cảnh cáo mình chưa phạt tiền ngay không có nghĩa là mình sẽ không phạt tiền nữa. Khi mà ý thức của họ đủ lớn cho người dân một cái thời gian để họ làm quen với quy định á để họ không phải trong một cái tâm trạng là tâm lý lo sợ khi mà chở trẻ em trong trường hợp không có ghế sợ bị phạt tiền á thì mình áp dụng hình thức sử phạt cảnh cáo sẽ dần dần hình thành một cái thói quen và một cái tâm lý. Thì khi mà nâng cao được ý thức sử dụng pháp luật về ghế an toàn cho trẻ thì đó mới chính là một cái thành công của quy định pháp luật hơn là vì chúng ta đưa ra các quy định buộc phải phạt tiền ngay lập tức. >> Dạ vâng. Quy định mới đã thay đổi mức xử phạt hành chính, không sử dụng thiết bị an toàn cho trẻ khi đi ô tô sang phạt cảnh cáo. Tuy nhiên thì giảm mức phạt không đồng nghĩa với việc là chúng ta sẽ giảm trách nhiệm, đảm bảo an toàn cho trẻ. Và đặc biệt là những người điều khiển xe, chúng ta cũng cần phải lưu ý và phân biệt rõ giữa hai hành vi đó chính là không sử dụng thiết bị an toàn phù hợp với trẻ và cho trẻ ngồi ở hàng ghế cùng với người lái xe thì hai mức phạt này sẽ khác nhau. Một lần nữa xin được cảm ơn tiến sĩ về những chia sẻ vừa rồi ạ. Thưa quý vị, đến đây thời lượng dành cho chương trình La Ling Inside do trường Đại học luật thành phố Hồ Chí Minh tổ chức sản xuất xin được khép lại tại đây. Cảm ơn quý vị đã quan tâm và theo dõi. Xin chào tạm biệt và hẹn gặp lại. >> [âm nhạc]