[ULAW LEGAL INSIGHT] SỐ 01 - KỲ 01: Dữ liệu cá nhân được pháp luật bảo vệ như thế nào?

[âm nhạc] Trong thời đại số, thông tin cá nhân được chia [âm nhạc] sẻ nhanh chóng chỉ với vài thao tác đơn giản. Tuy nhiên, nguy cơ dữ liệu bị thu thập [âm nhạc] sử dụng trái phép cũng ngày càng gia tăng, tìm ẩn nhiều hậu quả nghiêm trọng. Bảo vệ dữ liệu cá nhân vì [âm nhạc] thế không chỉ là trách nhiệm của mỗi người mà còn là nghĩa vụ của các tổ chức cá nhân thu thập và xử lý dữ liệu theo quy định pháp luật. Vậy [âm nhạc] dữ liệu cá nhân là gì và cần làm gì để bảo vệ quyền tiền tư? >> Xin kính chào quý vị khán giả đang đến với chuyên mục trò chuyện cùng với chuyên gia la legal inside của trường đạp luật thành phố Hồ Chí Minh tổ chức. >> [hắng giọng][khịt mũi] >> Kính thưa quý vị, dữ liệu cá nhân ngày càng đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của nền kinh tế số ngày nay. Và cũng chính vì nhu cầu đó và một câu hỏi đặt ra là làm thế nào để đảm bảo được quyền riêng tư, quyền nhân thân cũng như bí mật đời tư. Và ngày hôm nay chúng ta sẽ cùng trò chuyện cùng với chuyên gia để tìm hiểu những quy định của pháp luật Việt Nam đối với vấn đề này. Và lời nói đầu tiên trên xin phép được gửi lời cảm ơn đến với phó giáo sư tiến sĩ Nguyễn Thị Phương Hoa, trưởng khoa lục hình sự của trường đạp luật thành phố Hồ Chí Minh đã nhận lời mời tham gia chương trình. Trân trọng được chào đón phá giáo sư tiến sĩ. >> Cảm ơn An. >> Dạ vâng. Kính thưa phó giáo sư tiến sĩ thì một trong những vấn đề mà khán giả rất là quan tâm đó là việc xác định những thông tin nào là dữ liệu cá nhân được pháp luật Việt Nam bảo vệ cũng như là dữ liệu cá nhân nào có ảnh hưởng rất là lớn đối với quyền riêng tư của cá nhân đó và vậy thì cô có thể chia sẻ cho quý vị khán giả biết để nắm rõ hơn các vấn đề này không ạ? >> Cảm ơn câu hỏi của em. À trước hết cần đề cập rằng dữ liệu cá nhân là những thông tin xác định một con người cụ thể hoặc giúp xác định một con người cụ thể. Những thông tin có thể xác định một con người cụ thể ví dụ như họ và tên và số căn cứ công dân. Còn những thông tin có thể giúp xác định một con người cụ thể ví dụ như số tài khoản ngân hàng thì khi chúng ta tra cứu cái số tài khoản ngân hàng này với cái ngân hàng cấp cái số tài khoản đó thì chúng ta cũng có thể xác định được một con người cụ thể. Pháp luật Việt Nam phân loại dữ liệu cá nhân thành hai nhóm phụ thuộc vào cái mức độ ảnh hưởng của các dữ liệu này đối với quyền riêng tư của cá nhân, các dữ liệu cá nhân cơ bản và các dữ liệu cá nhân nhạy cảm. Dữ liệu cá nhân cơ bản là những cái thông tin mà cá nhân sẽ sử dụng phổ biến trong các cái quan hệ xã hội hoặc trong các giao dịch. Ví dụ như hỏi tên, ngày tháng năm sinh, số điện thoại. Còn những dữ liệu cá nhân nhạy cảm là những dữ liệu cá nhân mà khi bị lộ hoặc lọt thì nó sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền riêng tư, đến danh dự, đến các cái sự an toàn của cá nhân, những cái quyền và lợi ích hợp pháp khác và những cái dữ liệu cá nhân nhạy cảm như là những cái dữ liệu về sinh trắc học, những dữ liệu về tài chính, thông tin về tài chính, bí mật đầu tư, bí mật gia đình hoặc là những cái vị trí của cá nhân mà chia sẻ theo thời gian thực. Pháp luật của chúng ta thì bảo vệ cả dữ liệu cá nhân cơ bản và dữ liệu cá nhân nhạy cảm. Bởi vì những cái dữ liệu tuy rằng nó được sử dụng phổ biến trong đời sống là dữ liệu cơ bản á như là họ tên, số điện thoại hoặc là giới tính nơi cư trú nhưng khi nó kết hợp với các dữ liệu khác thì cũng có thể bị khai thác để giả mạo danh tính, để lừa đạo hoặc là sử dụng những cái thực hiện những cái hành vi mà vi phạm quyền và lợi ích hợp pháp của chủ thể dữ liệu. Chính vì vậy cho nên là tất cả các cái loại dữ liệu này đều được pháp luật bảo vệ. Dạ vâng, em xin được phép cảm ơn chia sẻ của Phó giáo sư tiến sĩ vừa rồi ạ. Dạ vâng. Thì trên thực tế dự liệu cá nhân có thể được thu nhập thu thập, xử lý hoặc là lưu trữ bởi rất là nhiều chủ thể chẳng hạn như là thông qua doanh nghiệp à cũng như là những cái hoạt động mua sắm ở trên các cái nền tảng thương mại điện tử. Như vậy thì thưa cô trách nhiệm của những các bên liên quan pháp luật Việt Nam đã quy định như thế nào ạ? Ừ tùy vào cái vai trò của các cái chủ thể khi tham gia vào cái quá trình xử lý dữ liệu cá nhân mà pháp luật của chúng ta quy định ba cái chủ thể chịu trách nhiệm chính đối với vấn đề xử lý dữ liệu cá nhân. Thứ nhất là bên kiểm soát dữ liệu cá nhân. Thứ hai là bên xử lý dữ liệu cá nhân và thứ ba là một bên vừa thực hiện cái việc kiểm soát vừa xử lý hoạt động xử lý dữ liệu cá nhân. Thì bên kiểm soát dữ liệu cá nhân là các tổ chức, các cơ quan, các cá nhân mà quyết định về mục đích và phương tiện để xử lý dữ liệu cá nhân. Và bên này chính là một cái chủ thể có trách nhiệm cao nhất đối với hoạt động xử lý dữ liệu cá nhân ở chỗ là phải bảo đảm tính hợp pháp của các cái hoạt động xử lý dữ liệu cá nhân và phải có minh bạch thông báo minh bạch cho các cái chủ tề dữ liệu cá nhân được biết phải bảo đảm quyền hợp pháp của những chủ thể dữ liệu cá nhân và ngoài ra còn phải kiểm soát toàn bộ chuỗi của các cái hoạt động xử lý dữ liệu cá nhân. Còn cái bên xử lý dữ liệu cá nhân là cái bên trực tiếp thực hiện cái hoạt động xử lý dữ liệu cá nhân. Thì có thể câu hỏi đặt ra là vậy thì xử lý dữ liệu cá nhân là gì? Xử lýu dữ liệu cá nhân là bất cứ những cái hành hoạt động nào mà tác động vào dữ liệu cá nhân nó bao gồm thu thập, chuyển giao, phân tích, xóa, hủy khử nhiều các bất cứ các cái hoạt động nào mà tác động vào các dữ liệu cá nhân. Chính vì thế cho nên là bên trực tiếp xử lý dữ liệu cá nhân thì họ chỉ thực hiện các hoạt động xử lý dữ liệu cá nhân theo yêu cầu của bên kiểm soát hoặc là theo yêu cầu của bên kiểm soát mà xử lý dữ liệu cá nhân trên cơ sở của hợp đồng và trong cái phạm vi xử lý của mình họ vẫn phải tuân thủ quyết định của pháp luật và bảo đảm cái tính an toàn của dữ liệu cá nhân. Một bên nữa đó là cái bên kiểm soát và xử lý dữ liệu cá nhân. Thì như cái cách đặt tên em sẽ thấy rằng là cái bên này sẽ thực hiện đồng thời cả hai chức năng là chức năng kiểm soát và xử lý dữ liệu cá nhân. Cho nên họ cũng phải mang vát những cái trách nhiệm pháp lý của hai cái chủ tể đã nói ở trước. Thế thì đấy là các cái quy định của pháp luật và cái nguyên tắc chính trong cái hoạt động xử lý dữ liệu cá nhân là phải tuân thủ các cái quy định của pháp luật và cũng phải tạo đảm được cái tính minh bạch và bảo đảm được quyền của các cái trường thể dữ liệu cá nhân. >> Vâng thưa quý vị khán giả thì vừa rồi chúng ta đã tìm hiểu được quy định của pháp luật Việt Nam liên quan đến trách nhiệm của các bên trong hoạt động bảo vệ dữ liệu cá nhân. Và đến với câu hỏi cuối cùng của chương trình thì kính thưa phá giáo sư tiến sĩ, em xin được phép hỏi cô rằng cô có lời khuyên nào dành cho các chủ thể dữ liệu cá nhân để chúng ta có thể tự để chúng ta có thể chủ động bảo vệ dữ liệu của mình hay không ạ? >> Ừ, theo cô thì bên cạnh cái trách nhiệm của nhà nước, của các cơ quan tổ chức trong việc bảo vệ dữ liệu cá nhân thì mỗi cá nhân chúng ta sẽ cần phải bảo vệ các cái dữ liệu về chính bản thân mình. Trước hết thì chúng ta cần phải coi các cái dữ liệu cá nhân là bộ tài sản quý. Bởi vì trong cái môi trường kinh tế số thì các dữ liệu cá nhân có giá trị rất lớn. Chính vì vậy trước khi cung cấp chia sẻ những cái dữ liệu cá nhân của bản thân mình thì chúng ta nên hỏi rằng là các cái dữ liệu cá nhân này có được chia sẻ một cách cần thiết hay không và có bảo đảm an toàn hay không. Và cái thứ hai đó là cái thói quen. Chúng ta phải hình thành một cái thói quen là xem xét, đọc và đánh giá về cái mức độ và phạm vi sử dụng các cái dữ liệu cá nhân của chúng ta trước khi bấm cái nút đồng ý. Bởi vì hiện nay thì theo cái quan sát của cô thì có một số cái hiện tượng là chúng ta bấm cái nút đồng ý đối với các hoạt động xử lý dữ liệu cá nhân một cách rất là máy móc trước khi mà chúng ta tìm hiểu kỹ về cái mục đích và phạm vi sử dụng dữ liệu của chúng ta sẽ sử dụng như thế nào và chia sẻ cho ai. Một cái điểm thứ ba mình cũng muốn khuyến nghị đó là chúng ta nên hạn chế chia sẻ những cái dữ liệu cá nhân trên các trang mạng xã hội. Bởi vì những cái thông tin tưởng chừng như nó rất là phổ biến như là họ tên, là số điện thoại, là nơi cư chú giới tính nhưng mà nó có thể được sử dụng với những cái dữ liệu khác cho những cái hoạt động lừa đảo, cho những cái hoạt động tấn công mạng hoặc giảm bảo danh tính. Chính vì vậy cho nên là không nên công khai quá nhiều các cái dữ liệu cá nhân trên các cái trang mạng. Và một cái điểm cuối cùng là khi chúng ta phát hiện ra những cái hành vi vi phạm về dữ liệu cá nhân của bản thân cá nhân mỗi chúng ta thì cần phải liên hệ với cái cơ quan tổ chức đó để yêu cầu họ chấm dứt các cái hành vi vi phạm và trong trường hợp cần thiết thì có thể phản ảnh đến các cái cơ quan nhà nước có thầm quyền. Và tóm lại là mình nghĩ rằng cô nghĩ rằng là những cái dữ liệu cá nhân của chúng ta cần phải được bảo vệ bởi chính chúng ta trước. Và khi chúng ta đã có cái ý thức bảo vệ dữ liệu cá nhân của mình thì chúng ta cũng đòi hỏi những cái cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp khi sử dụng dữ liệu của chúng ta có cái trách nhiệm cao hơn và từ bấy chúng ta sẽ góp phần vào tạo nên một cái xã hội số, một cái nền kinh tế số an toàn và lạnh mạnh. >> Dạ vâng. Em xin được cảm ơn phó giáo sư tiến sĩ về những chia sẻ và những thông tin mà phó giáo sư tiến sĩ đã cung cấp vô cùng thiết thực và giá trị cho quý vị khán giả. >> Xin trân trọng cảm ơn em và cảm ơn tất cả các khán giả theo dõi chương trình. Và kính thưa quý vị khán giả, thời lượng của chương trình Y Legal Enside đến đây xin được phép khép lại. Cảm ơn quý vị khán giả đã quan tâm theo dõi. Xin kính chào tạm biệt và hẹn gặp lại ở các số tiếp theo.