[ULAW LEGAL INSIGHT] SỐ 3 | CHIẾM ĐẤT, HỦY HOẠI ĐẤT, CÓ THỂ BỊ XỬ LÝ HÌNH SỰ

[âm nhạc] Chiếm đất, hủy hoại đất có thể không chỉ dừng lại ở việc bị xử phạt [âm nhạc] hành chính. Trong dự thảo Bộ luật hình sự sửa đổi, Bộ Công an đề xuất bổ sung các hành vi này vào phạm vi xử lý hình sự, nhưng đâu là danh giới giữa một vi phạm hành chính [âm nhạc] và một hành vi có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Còn trong trường hợp nếu như mà cái hành vi này cho dù là chỉ mới thực hiện lần đầu thôi đó nhưng mà cái mức độ hậu quả lúc này gây thiệt hại rất là đáng kể, ảnh hưởng rất là lớn đối với cái môi trường sống xung quanh thì có thể xem xét là xử lý hình sự, >> xử phạt [âm nhạc] hành chính, tái phạm, trách nhiệm hình sự. Vậy quy định mới đã đủ chặt chẽ để đảm bảo tính răn đe nhưng vẫn tránh hình sự hóa những quan hệ vốn thuộc lĩnh vực hành chứng dân sự. Trong luật đất đai á thì hành vi lấn đất và hành [âm nhạc] vi chiếm đất đây là hai hành vi khác nhau hoàn toàn độc lập và cái cách thức thực hiện nó cũng hoàn toàn là nó khác nhau. Cho nên khi mà chịu Thảo đưa ra đề xuất [âm nhạc] như vậy tách rõ hành vi lấn đất và hành vi chiếm đất tại điều 228 [âm nhạc] thì sẽ đảm bảo được sự đồng bộ thống nhất giữa luật hình sự và luật đất đai và từ đó tạo cơ sở cho các cơ quan tiến hành tố tụng có thể xác định rõ các hành vi vi phạm này để từ đó xử lý trên thực tế. Chiếm đất, hủy hoại đất có thể bị xử lý hình sự. Hãy cùng Di Linh Inside phân tích những điểm đáng chú ý của dự thảo. Xin kính chào quý vị đang theo dõi chương trình Du la Ling Inside do trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức sản xuất. Thưa quý vị, Bộ Công an đang lấy ý kiến đối với dự thảo bộ luật hình sự sửa đổi với nhiều nội dung đáng chú ý. Một trong những điểm mới là đề xuất bổ sung nhiều hành vi vào các tội danh hiện hành như chiếm đất, hủy hoại tài sản trên đất. Và theo cơ quan soạn thảo thì việc sửa đổi này sẽ đáp ứng yêu cầu đấu tranh với những hành vi vi phạm mới phát sinh trong thực tiễn trong các lĩnh vực như kinh tế, đất đai, môi trường. Tuy nhiên, đề xuất này cũng đặt ra nhiều vấn đề về phạm vi xử lý hình sự, danh giới giữa vi phạm hành chính và tội phạm cũng như tính khả thi khi áp dụng vào thực tế. Và để phân tích rõ hơn, chương trình ngày hôm nay sẽ có sự tham gia của Tiến sĩ Trần Thanh Thảo, giảng viên khoa luật hình sự trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh. Lần đầu tiên xin được cảm ơn thầy đã nhận lời mời tham gia chương trình ngày hôm nay. >> Ừ, cảm ơn lời giới thiệu của MC và xin kính chào quý khán giả của chương trình Di Law Legal Inside. >> Thưa thầy, dự thảo bộ luật hình sự sửa đổi đề xuất sửa đổi điều 228 theo hướng là sẽ tách rõ hành vi lấn đất, chiếm đất và bổ sung hành vi hủy hoại đất vào tội vi phạm các quy định về sử dụng đất đai. Vậy thì thầy đánh giá như thế nào về sự cần thiết và cơ sở của việc mở rộng cụ thể hóa phạm vi xử lý hình sự đối với các hành vi này? >> Ừ, theo cái quan điểm của tôi thì cái đề xuất trong cái dự thảo hiện nay nó rất là cần thiết và nó đáp ứng đầy đủ cơ sở pháp lý và cơ sở thực tiễn. Trong luật đất đai á thì hành vi lắn đất và hành vi chiếm đất đây là hai hành vi khác nhau hoàn toàn độc lập và cái cách thức thực hiện nó cũng hoàn toàn là nó khác nhau. Cho nên khi mà dự thảo đưa ra đề xuất như vậy, tách rõ hành vi lắn đất và hành vi chiếm đất tại điều 228 thì sẽ đảm bảo được sự đồng bộ thống nhất giữa luật hình sự và luật đất đai và từ đó tạo cơ sở cho các cơ quan tiến hành tố tụng có thể xác định rõ các hành vi vi phạm này để từ đó xử lý trên thực tế. Ờ bên cạnh đó thì trong cái dự thảo cũng đề xuất là bổ sung cái hành vi là quỷ hoại đất. thì cái hành vi quỷ hoại đất cũng là một trong những hành vi nguy hiểm và bị nghiêm cấm bởi luật đất đai. Do đó thì cái việc mà sửa đổi điều 228 theo cái dự thảo hiện nay theo tôi rất là cần thiết. Vâng, xin được cảm ơn những chia sẻ của thầy. Vậy thì theo dự thảo, người thực hiện hành vi lấn đất, chiếm đất hoặc là hủy hoại đất chỉ bị chu kỳ trách nhiệm hình sự khi mà đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc là đã bị kết án về hành vi này nhưng mà chưa được xóa án tích. Vậy thì theo thầy quy định như vậy thì đã đủ chặt chẽ để bảo đảm tính răn đe nhưng mà vẫn tránh sự hình sự hóa các tranh chấp dân sự về đất đai hoặc là vi phạm hành chính thông thường hay chưa ạ? Ừ, theo quan niểm cá nhân của tôi á thì cái việc quy định như vậy nó cũng khá là hợp lý và nó cũng tương đối là chặt chẽ. Tuy nhiên cũng cần là phải hoàn thiện thêm. Thì cái lý do nó như thế này. Ờ theo quy định trong cái dự thảo và cũng đồng thời là quy định trong cái điều 228 bộ luật hình sự hiện nay á thì đối với cái người mà người ta thực hiện các hành vi vi phạm các quy định về sử dụng đất thì chỉ bị xử lý hình sự. Nếu như mà trước đó người này đã từng bị xử phạt hành chính hoặc đã từng bị kết án, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm thì cái quy định này nó cũng hợp lý ở chỗ là đối với những cái trường hợp mà thực hiện các hành vi vi phạm nhưng mà vi phạm lần đầu mức độ là không đáng kể thì về nguyên tắc chúng ta cũng không nên gọi là xử lý hình sự mà lúc này chúng ta phải ưu tiên áp dụng các biện pháp về dân sự, biện pháp về hành chính và hình sự chỉ là cái biện pháp là xử lý sau cùng. Tuy nhiên một cái vấn đề đặt ra ở chỗ là có những cái hành vi khi mà thực hiện lúc này gây những cái hậu quả rất là lớn. Chẳng hạn đối với cái hành vi mà quỷ hoại đất. Hành vi quỷ vệ đất khi mà thực hiện có những cái trường hợp làm biến dạng địa hình làm cho đất mất đi hoàn toàn giá trị sử dụng trên một cái phạm vi rất là lớn. Ảnh hưởng lúc này là không chỉ là ảnh hưởng đến cái người trực tiếp sử dụng mà còn ảnh hưởng đến cả môi trường sống xung quanh. Thì việc mà xử lý hình sự đối với những cái trường hợp này á thì phải vướng dính vướng mắt ở chỗ là phải xử phạt hành chính rồi hoặc là phải bị kết án rồi chưa được so tích mà còn vi phạm thì như vậy nó không đảm bảo được cái sự phân hóa trách nhiệm hình sự đối với cái vi phạm. Do đó theo cái quan điểm của tôi thì đối với cái sửa đổi điều 228 thì ban soạn thảo thì cũng có thể là xem xét cái vấn đề là chúng ta phải thực hiện cái việc văn hóa trách nhiệm hình sự theo hai hướng. Thứ nhất là đối với cái hành vi vi phạm lần đầu đó mức độ vi phạm lúc này là không đáng kể, chưa gây những cái thiệt hại nghiêm trọng thì cái người thực hiện hành vi thì có thể là bị xử phạt hành chính. Còn trong trường hợp nếu như mà cái hành vi này cho dù là chỉ mới thực hiện lần đầu thôi đó nhưng mà cái mức độ hậu quả lúc này gây thiệt hại rất là đáng kể, ảnh hưởng rất là lớn đối với cái môi trường sống xung quanh thì có thể xem xét là xử lý hình sự. >> Dạ vâng. À cảm ơn những chia sẻ rất là thiết thực của thầy. Vậy thì theo thầy, việc sửa đổi điều 228 theo hướng nêu trên thì sẽ tác động như thế nào đến hiệu quả phòng ngừa, phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về đất đai và người dân cũng như là doanh nghiệp chúng ta cần phải lưu ý những điều gì trong quá trình sử dụng đất để tránh vi phạm quy định này nếu như mà được Quốc hội thông qua? Thứ nhất là đối với việc mà chúng ta quy định rõ các hành vi vi phạm về cách thức xử lý như vậy thì nó cũng đảm bảo được cái hiệu quả cảnh báo và răng đe đối với người dân và doanh nghiệp. Đó thì người dân và doanh nghiệp lúc này người ta có thể hiểu rõ thì cái hành vi vi phạm pháp luật thì á nếu như đã bị xử phạt rồi mà lại cố tình tiếp tục mà vi phạm nữa thì sẽ bị xử lý hình sự. thì từ đó người dân hay là các doanh nghiệp người ta sẽ có sự thận trọng hơn trong quá trình mà sử dụng đất đài. Cái thứ hai là liên quan đến việc mà chúng ta quy định rõ các hành vi vi phạm thì cũng tạo cơ sở cho các cơ quan quản lý đắc đai, các cơ quan tiến hành tố tụng có thể nhận diện, xác định được cụ thể các vi phạm đó là vi phạm gì để từ đó đưa ra cái hướng hướng xử lý. Đồng thời cái việc mà bổ sung cái hành vi quỷ hoại đất thì nó cũng tạo cơ sở pháp lý và tạo cơ sở thực tiễn rất là to lớn trong việc mà hạn chế và xử lý đối với cái hành vi này. Ờ và đối với người dân và doanh nghiệp thì có những cái vấn đề cũng cần phải lưu ý nếu như những quy định này được thông qua. Thì thứ nhất là đối với người dân và doanh nghiệp thì phải đảm bảo sử dụng đất đúng ranh giới, đúng mục đích, đúng nội dung. đó trong quá trình mà thực hiện cái việc là xây dựng hay là chuyển mục đích sử dụng đất hay là chuyển nhượng đó quyền sử dụng đất thì cần phải xem xét kỹ các hồ sơ pháp lý để thực hiện theo đúng quy định và đồng thời trong trường hợp nếu như có sự tranh chấp mà về đắc đai thì phải đảm bảo cái việc là yêu cầu các cơ quan có thẩm quyền giải quyết tranh chấp tránh trường hợp là tự ý có thể là mình lập cái rào trắng đó chắn ngang đất hoặc là chiếm đất hoặc là thay đổi cái hiện trạng sử dụng đất thì như vậy có thể là dẫn đến việc là họ sẽ vướng vào cái vòng lao lý đó như vậy tóm lại thì cái việc mà sửa đổi cái điều 228 của bộ luật hình sự theo cái dự thảo hiện nay thì theo tôi rất là cần thiết và phù hợp với tình hình thực tiễn thì việc sửa đổi như vậy nó không phải là nhằm để mà mở rộng cái việc là hình sự hóa truy cố trách nhiệm thêm nhiều người nhiều doanh nghiệp và vấn đề nằm ở chỗ đó là chúng ta minh bạch rõ các hành vi vi phạm và đồng thời cũng là bảo vệ cho người dân doanh nghiệp trong những trường hợp mà cái vi phạm lúc này nó không phải là vi phạm hình sự mà chỉ là những tranh chấp về dân sự thông thường hoặc là những vi phạm hành chính thông thường. >> Và đó là những chia sẻ của Tiến sĩ Trần Thanh Thảo, giảng viên khoa luật hình sự trường Đại học luật thành phố Hồ Chí Minh trong ngày hôm nay. À một lần nữa xin được cảm ơn thầy về những chia sẻ vừa rồi. À thưa quý vị, những đề xuất bổ sung về các hành vi mới không chỉ nhằm hoàn thiện khung pháp lý mà còn đáp ứng yêu cầu đấu tranh đối với các hành vi vi phạm ngày càng tinh vi hơn trong thực tiễn. Và chúng tôi sẽ tiếp tục cập nhật đến quý vị những điều đáng chú ý trong dự thảo ngày hôm nay. Một lần nữa xin được cảm ơn tất cả quý vị đã quan tâm và theo dõi. Xin kính chào và hẹn gặp lại quý vị trong các chương trình tiếp theo. >> [âm nhạc]